Your browser version is outdated. We recommend that you update your browser to the latest version.

Visionair transformeren

Geen innovatie zonder staat

 

Datum: 24/02/2016

Door: Sasker de Roos


 

In het boek De Ondernemende Staat beschrijft Mariana Mazzucato hoezeer de staat van onmisbaar belang is voor innovatieve ontwikkelingen (zie ook deze aflevering van Tegenlicht). Zonder het geduldige investeringsbeleid van overheden zouden wij niet beschikken over het internet. Geen man op de maan hebben kunnen zetten. Geen geavanceerde windmolens hebben om klimaatverandering tegen te gaan. Of we hadden niet kunnen genieten van gadgets zoals de iphone, welke is samengesteld uit producten die de spillover (toevallige bijproducten) vormen van grote visionaire projecten die voortgeduwd werden door de staat. Zonder de staat zou de netwerksamenleving er dus heel anders uit hebben gezien.

 

 

Volgens Mazzucato is de staat dé motor achter innovatie omdat alleen overheden het geduld hebben zich te committeren aan de langdurende, onzekere en kapitaalintensieve projecten die nieuwe markten creëren voor innovatieve producten. Iets wat private investeerders telkens weer niet blijken op te kunnen brengen – zij stappen pas in als de risico’s dermate zijn teruggedrongen dat zij op korte termijn winsten menen te kunnen genereren. De conclusie van Mazzucato: innovatie vereist een staat die investeert in onderzoek, die markten effectief vormgeeft en … een staat die een duidelijke visie biedt. Zij bejubelt daarom staten zoals Denemarken die zich committeren aan ambitieuze doelstellingen om bijvoorbeeld klimaatverandering tegen te gaan.

 

Visie op de transformatie in het sociaal domein

Gezien het bovenstaande zou er een belangrijke rol weggelegd zijn voor de transformerende gemeenten in sociaal-maatschappelijke innovaties. Een duidelijke visie voor die transformatie biedt namelijk richting aan de energie van burgers, maatschappelijke instellingen en commerciële partijen. Als de gemeente zich committeert aan die visie kan iedereen er namelijk op vertrouwen dat zij hen zal ondersteunen in het innoveren van de sociale sector en dat ieders inspanningen elkaar zullen versterken richting hetzelfde doel.

Met een duidelijke visie op de toekomst van het sociaal domein (en straks ook het fysieke domein) kunnen gemeenten de diffuse maatschappelijke netwerken omsmeden tot een brede coalitie die samenwerkt aan sociaal-maatschappelijke innovatie. Het ontwikkelen van die visie is echter maar één van de stappen. Daarnaast kunnen gemeenten dat innovatieproces middels een (integrale) beleidsvoering en financiële middelen steunen. Beleid dat bijvoorbeeld is gericht op het verbinden van stakeholders en hun kennis en ideeën. Of beleid dat de regels tijdelijk opschort en ruimte creëert voor groepen inwoners die willen experimenteren met nieuwe manieren van maatschappelijke ondersteuning, En uiteraard ook investeringen in de ontwikkeling van benodigde kennis en technologie.

 

 

Benoem lokale ambities en uitdagingen

Het kabinet heeft met de transitie in het sociale domein de eerste stappen gezet in een veranderende verhouding tussen overheid en burgers. In haar visie zal Nederland transformeren naar een land waar lokale overheden, inwoners, maatschappelijke instellingen en commerciële partijen samen verantwoordelijkheid nemen voor zichzelf, voor anderen en voor hun omgeving. De bal ligt nu bij de gemeenten om deze transitie door te laten werken in de lokale samenleving. Aan de gemeenten dan ook de taak om deze visie te vertalen en een eigen visie te ontwikkelen die toegespitst is op de lokale omstandigheden (het lokale DNA). Hoe zijn op hun grondgebied de verantwoordelijkheden straks verdeeld? Welke vorm zal daar de participatiesamenleving gaan aannemen? Welke kansen zullen zij aangrijpen en welke hindernissen moeten daarvoor worden overwonnen?

Eén gelukje voor de gemeenten: burgers en diverse organisaties zijn al druk bezig met deze vragen. Voldoende kans dus voor gemeenten om de participatiesamenleving nu al in de praktijk te brengen en de benodigde visie samen met hen te ontwikkelen.

Wil je op de hoogte worden gehouden van nieuwe blogs? Volg ons op LinkedIn

Cookie-beleid

Deze site maakt gebruik van cookies om informatie op uw computer op te slaan.

Gaat u akkoord?